Mikroinstalacja OZE ma moc elektryczną do 50 kW, jednak mała instalacja – powyżej 50 kW do 1 MW. Mikroinstalację można najczęściej przyłączyć na podstawie zgłoszenia, a jej wytwórca używa uproszczeń, np. prosumenckich. Mała instalacja wymaga wpisu do rejestru wytwórców prowadzonego przez URE. Różnice techniczne dotyczą głównie mocy, parametrów przyłączenia i skali urządzeń.
Mikroinstalacja czy mała instalacja – to pytanie pojawia się przy planowaniu fotowoltaiki, biogazowni, elektrowni wodnej oraz innych źródeł energii odnawialnej. Granica między tymi kategoriami wpływa na opis projektu, lecz także na sposób przyłączenia do sieci, formalności wobec operatora i obowiązki właściciela. Dla inwestora ważne jest to, że o kwalifikacji nie decyduje wyłącznie liczba urządzeń ani powierzchnia zajęta przez moduły. Znaczenie ma łączna moc zainstalowana elektryczna oraz parametry punktu przyłączenia. Poniżej wyjaśniamy podstawowe kryteria prawne i techniczne, które powinien przeanalizować właściciel domu, gospodarstwa rolnego, firmy lub obiektu usługowego przed zamówieniem projektu.
Mikroinstalacja czy mała instalacja – granica mocy i przyłączenia
W ustawie o odnawialnych źródłach energii mikroinstalacja to instalacja o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW. Mała instalacja przekracza ten próg, ale nie może mieć więcej niż 1 MW mocy zainstalowanej elektrycznej. W obu przypadkach znaczenie ma także przyłączenie do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym nie wyższym niż 110 kV. Przekroczenie granicy 50 kW zmienia kategorię instalacji, nawet gdy źródło nadal zasila przede wszystkim jeden budynek. Nie należy więc utożsamiać mikroinstalacji wyłącznie z instalacją domową, a małej instalacji wyłącznie z dużą farmą. O klasyfikacji decydują parametry techniczne i sposób ujęcia ich w dokumentacji.
| Kryterium | Mikroinstalacja | Mała instalacja |
|---|---|---|
| Łączna moc elektryczna | Do 50 kW włącznie | Powyżej 50 kW do 1 MW |
| Rodzaj źródła | Odnawialne źródło energii | Odnawialne źródło energii |
| Przyłączenie do sieci | Napięcie znamionowe nie wyższe niż 110 kV | Napięcie znamionowe nie wyższe niż 110 kV |
| Typowy zakres celów | Dom, gospodarstwo, niewielki obiekt | Firma, gospodarstwo rolne, większy obiekt lub zespół urządzeń |
| Główna konsekwencja formalna | Uproszczone procedury właściwe dla mikroinstalacji | Szersze obowiązki rejestrowe i dokumentacyjne |
Jak ustalić moc instalacji przed zgłoszeniem do operatora?
Przy ocenie trzeba brać pod uwagę całą instalację należącą do danego źródła, a pojedynczy moduł, falownik albo turbinę. W fotowoltaice znaczenie ma sposób określenia mocy urządzeń w projekcie i dokumentach producenta. Dlatego rozbieżność między mocą modułów a mocą falownika nie powinna być rozstrzygana wyłącznie na podstawie oferty handlowej. Przed złożeniem dokumentów należy sprawdzić:
Najczęstsze punkty wymagające weryfikacji:
- łączną moc zainstalowaną wszystkich jednostek wytwórczych;
- parametry falownika, generatora lub innego urządzenia wytwarzającego energię;
- napięcie i warunki istniejącego przyłącza;
- miejsce poboru oraz miejsce oddawania energii do sieci;
- zgodność projektu z warunkami przyłączenia;
- obowiązek zgłoszenia, wpisu do rejestru albo uzyskania dodatkowej decyzji;
- wpływ rozbudowy instalacji na zmianę jej kwalifikacji prawnej.
Progi mocy mikroinstalacji i małej instalacji OZE
W polskich przepisach o odnawialnych źródłach energii znaczenie ma łączna moc zainstalowana elektryczna, a nie sama liczba modułów, turbin czy urządzeń. Mikroinstalacja OZE to instalacja o mocy elektrycznej nie większej niż 50 kW, przyłączona do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym nie wyższym niż 110 kV.
Do tej kategorii mogą należeć między innymi systemy fotowoltaiczne, małe elektrownie wiatroweinstalacje biogazowe oraz układy wykorzystujące biomasę. Przepisy uwzględniają także instalacje wytwarzające ciepło. Mikroinstalacja może mieć łączną moc zainstalowaną cieplną nie większą niż 150 kW albo łączną moc osiągalną cieplną w skojarzeniu nie większą niż 150 kW. Znaczy to, że klasyfikacja nie zawsze opiera się wyłącznie na parametrach elektrycznych. Mała instalacja obejmuje źródło OZE o mocy elektrycznej większej niż 50 kW i nie większej niż 1 MW, przyłączone do sieci o napięciu znamionowym nie wyższym niż 110 kV. Dla wytwarzania c
Obowiązki formalne dla mikroinstalacji i małej instalacji zależą przede wszystkim od mocy elektrycznej, sposobu przyłączenia oraz tego, kto wytwarza energię.
Obowiązki formalne dla mikroinstalacji i małej instalacji a wymagany wpis
Mikroinstalacja odnawialnego źródła energii ma moc zainstalowaną elektryczną nie większą niż 50 kW.
| Zakres | Mikroinstalacja | Mała instalacja |
|---|---|---|
| Próg mocy | Do 50 kW | Powyżej 50 kW do 1 MW |
| Rejestr producentów | Zasadniczo niewymagany | Wymagany wpis do rejestru prowadzonego przez Prezesa URE |
| Koncesja na wytwarzanie energii | Nie jest wymagana | Co do zasady zastępuje ją wpis do rejestru małych instalacji |
| Przyłączenie do sieci | Zgłoszenie lub procedura przyłączeniowa u operatora | Procedura przyłączeniowa i uzgodnienia techniczne |
Właściciel mikroinstalacji podłączanej do sieci składa dokumenty operatorowi systemu dystrybucyjnego. Zakres obejmuje między innymi dane instalacji, parametry falownika, schemat elektryczny oraz informacje o miejscu przyłączenia. Operator weryfikuje zgodność urządzeń z wymaganiami sieciowymi. Przyłączenie instalacji nie zastępuje obowiązków budowlanych ani przeciwpożarowych. Instalacja fotowoltaiczna o mocy przekraczającej 6,5 kW wymaga uzgodnienia projektu z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz zawiadomienia właściwego organu Państwowej Straży Pożarnej. Przy innych technologiach znaczenie mogą mieć przepisy dotyczące konstrukcji, zbiorników, paliw lub ochrony środowiska.
Dokumenty, które najczęściej trzeba przygotować:
- formularz zgłoszenia albo wniosek o określenie warunków przyłączenia,
- schemat jednokreskowy instalacji,
- karty katalogowe urządzeń i certyfikaty zgodności,
- dokument potwierdzający tytuł prawny do nieruchomości,
- uzgodnienia wymagane przez przepisy budowlane i przeciwpożarowe.
Podmiot prowadzący małą instalację powinien uzyskać wpis do rejestru wytwórców energii w małych instalacjach przed rozpoczęciem działalności objętej rejestrem. Musi także zgłaszać zmiany danych oraz przekazywać wymagane informacje sprawozdawcze Prezesowi URE. Rozliczenia energii, umowa z operatorem i obowiązki podatkowe są odrębnymi sprawami formalnymi. Sama kwalifikacja instalacji jako mikroinstalacji albo małej instalacji nie rozstrzyga jeszcze o obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Decydujące znaczenie mają między innymi moc urządzeń, sposób ich posadowienia, rodzaj konstrukcji, miejsce montażu oraz zakres robót budowlanych. W rozumieniu przepisów o odnawialnych źródłach energii mikroinstalacja ma moc zainstalowaną elektryczną do 50 kW. Mała instalacja obejmuje instalacje o większej mocy, mieszczącej się w ustawowym przedziale do 1 MW.
Te definicje służą przede wszystkim regulacjom energetycznym, takim jak przyłączenie do sieci, sprzedaż energii czy obowiązki wytwórcy.
O wymogu pozwolenia decyduje jednak Prawo budowlane.
Czy mikroinstalacja i mała instalacja wymagają pozwolenia na budowę?
Typowa mikroinstalacja fotowoltaiczna montowana na dachu budynku najczęściej nie wymaga pozwolenia na budowę. Trzeba jednak ocenić, czy montaż nie ingeruje w konstrukcję obiektu, nie wiąże się z jego rozbudową oraz czy budynek nie znajduje się pod ochroną konserwatorską. Inne zasady mogą dotyczyć instalacji na gruncie, masztów, fundamentów i dużych konstrukcji wsporczych. Dla urządzeń fotowoltaicznych przepisy przewidują także szczególne zwolnienie dla wolno stojących instalacji naziemnych o mocy do 150 kW, z wyjątkami dotyczącymi określonych obszarów chronionych.
Znaczy to, że część małych instalacji, mieszczących się powyżej 50 kW, także może zostać wykonana bez pozwolenia i bez zgłoszenia budowy. Nie można jednak automatycznie przenosić tej zasady na elektrownie wiatrowe, biogazownie, magazyny energii ani inne urządzenia.
Kiedy potrzebne są dodatkowe zgłoszenia i uzgodnienia?
Brak pozwolenia na budowę nie oznacza braku wszystkich formalności. Instalacja fotowoltaiczna o mocy przekraczającej 6,5 kW wymaga uzgodnienia pod względem ochrony przeciwpożarowej, a jej wykonanie należy zgłosić właściwemu komendantowi Państwowej Straży Pożarnej. Oddzielnie prowadzi się procedurę przyłączenia mikroinstalacji do sieci, obejmującą zgłoszenie operatorowi systemu dystrybucyjnego i przygotowanie wymaganej dokumentacji. Pozwolenie może być konieczne, gdy inwestycja przekracza limity ustawowego zwolnienia, znajduje się na obszarze objętym ochroną albo obejmuje roboty wpływające na konstrukcję budynku. Przed rozpoczęciem prac należy więc sprawdzić projekt, miejscowy plan i status nieruchomości w organie administracji architektoniczno-budowlanej.
